II De spanning tussen speelruimte en veiligheid
Het dilemma van vrijheidsbeperking in de zorg bestaat in de spanning tussen speelruimte en veiligheid. Speelruimte die je een cliënt wilt geven mede op basis van zijn recht op vrijheid en zeggenschap. Veiligheid die je de cliënt wilt bieden op basis van het recht op goede zorg.
Hoe ga je als begeleider, hulpverlener om met die dilemma's. Wanneer kies je voor de speelruimte van de cliënt en wanneer staat de veiligheid voorop. En als de veiligheid voorop staat en je een vrijheidsbeperking toepast, hoe ga je daar dan goed mee om, hoe kun je dat bespreken met de cliënt en diens vertegenwoordiger?
Wetgeving biedt een aantal antwoorden maar geeft lang niet in alle dilemma’s een oplossing. De 5 kwaliteitscriteria, ontwikkeld op de Universiteit van Maastricht geven een verder houvast in hoe om te gaan met vrijheidsbeperking.
- Deskundigheid van de begeleider: onder andere kennis van de rechten van cliënten.
- Communicatie over vrijheidsbeperking: in gesprek gaan met je team, met de cliënt en met de vertegenwoordiger van de cliënt.
- Nadenken over doelen, effecten en middelen en zo kijken wat in de situatie voor de cliënt de minst ingrijpende vrijheidsbeperking is.
- Zorg als proces: als goed begeleider kun je vrijheidsbeperking mogelijk voorkomen of als dat niet lukt, de vrijheidsbeperking in het kader van de gehele ondersteuning van de cliënt plaatsen.
- Goede randvoorwaarden: het management is verantwoordelijk voor de juiste omstandigheden, de personele bezetting, de deskundigheid van het personeel en een voor de cliënt adequate woonomgeving.
De workshopleiders:
Drs. Marion Kersten
De brancheorganisatie voor de aanbieders van zorg- en dienstverlening aan mensen met een handicap.
Loes den Dulk
Raad op Maat houdt zich bezig met het bevorderen en ondersteunen van de zeggenschap en medezeggenschap van mensen met een beperking.
